n
Ida gerhardt
Ida gerhardt

Najaar2014

Pas verschenen: Mieke Koenen, Dwars tegen de keer. Leven en werk van Ida Gerhardt, biografie van Gerhardt, uitgekomen bij Athenaeum-Polak & van Gennep.

Mieke sprak over haar werk met Wim Brands in het VPRO-t.v. programma Boeken.

Ook werd zij geïnterviewd door Kenneth van Zijl, in Knetterende Letteren, digitale kanaal van NPO Cultura. Dit programma wordt nog ettelijke malen herhaald.

Op 17 oktober 2014 publiceerde Marjoleine de Vos een zeer positieve bespreking in de NRC waarin zij constateerde dat deze biografie empathisch maar met distantie is geschreven.

Webpagina Athenaeum: klik hier

Lezingen in november 2014:

6-11: Jos van Hest interviewt Mieke Koenen in de Openbare Bibiliotheek te Zeist.

9-11: Literaire Salon, Letterkundig Museum Den Haag; 13.30 uur

10-11: Boekhandel Flevo, Voorbaan 35, 1271 RR, Huizen, aanvang 20.00 uur.
16-11: Zutphen, aanvang 14.00 uur. De lezing in de Burgerzaal, Lange Hofstraat 4, is gratis toegankelijk. Vooraf aanmelden bij het Regionaal Archief Zutphen: mail: regionaalarchief@zutphen.nl of telefonisch 0575 512 157.
23-11: Haarlem, Kennemer Boekhandel, Kleverparkweg 3. 2023 CA. Literaire middag; Mieke Koenen wordt geïnterviewd door Judith Uyterlinde. Aanvang 15.00 uur. toegang € 5,- Reserveren: info@kennemerboekhandel.nl
27-11: Kampen: Gouden Zaal van het Stedelijk Museum Kampen; 19.30 uur, entree: € 5,00. Reserveren via: e.schaaf@kampen.nl

 

Februari 2014

Op 23 februari 2014 treedt MuseConNAction, Noortje Korst en Annemiek van de Geijn, op met een schitterende Gerhardtprogramma: Ida Gerhardt klinkend vers, gezongen en gesproken voordracht, begeleid op piano. Locatie: Carmelklooster Drachten.

Zie de website van MuseConNAction.

September 2013

Najaarsbijeenkomst van het Ida Gerhardtgenootschap:

zondag 29 september 2013, in Centraal Museum Utrecht:
- Daniela Hooghiemstra, de biograaf van Kees Boeke, geeft een lezing over de Werkplaats en Kees Boeke.
- Mieke Koenen laat zien hoe het werk van Ida Gerhardt is beïnvloed door haar docentschap aan De Werkplaats.
- Maud Vanhouwaert bespreekt op humoristische en ontroerende wijze enkele gedichten van Gerhardt.
- Bettine Siertsema geeft een lezing over De Hovenier
.

Januari 2013

Cafe Livre in Breda organiseert op 31 januari 2013, gedichtendag, een avond over Ida Gerhardt met medewerking van Mieke Koenen (lezing), Maud Vanhauwaert (tekstperformance), en MuseConNAction: Noortje Korst (zang) en Annemiek van de Geijn (piano).

Oktober 2012

In het nieuwe nummer van De Parelduiker laat Mieke Koenen nieuw licht schijnen op het leven en werk van Ida Gerhardt. Zo blijkt uit een onbekende brief dat Ida op 19-jarige leeftijd een poging tot zelfdoding deed. Deze ontdekking geeft een sleutel tot een aantal gedichten uit haar werk, die tot nu toe wel wezen op een moeilijke periode maar nooit eerder gerelateerd konden worden aan de poging van Ida zichzelf van het leven te beroven. De dood van J.H. Leopold hangt hiermee samen, maar meer nog een conflict met haar ouders over het stopzetten van haar studie in Leiden. Koenen laat zien, o.a. met citaten uit dagboeken en correspondentie van en met Ida’s vriendinnen uit die tijd, hoe die moeilijke tijd verliep: de na een jaar gefnuikte studie in Leiden, de onhoudbare situatie thuis in de zomer van ’25 en de periode direct daarna, toen zij de studie in Utrecht voortzette. Deze val uit het paradijs is door Gerhardt op verschillende manieren in haar gedichten verwerkt en Koenen laat zien hoe veel van die uiterlijk verschillende situaties te herleiden zijn naar deze extreem moeilijke tijd, die Ida zelf haar ‘beslissende maanden’ noemde.

Zie ook: website Parelduiker

Mei 2012

Op donderdag 10 mei verzorgt Mieke Koenen het laatste Varia-college van dit jaar aan de Universiteit van Amsterdam, getiteld 'Ik ken u en ik ken u niet'. Zij spreekt over haar werkzaamheden aan de biografie van Ida Gerhardt en over de relaties tussen het leven en werk van Ida Gerhardt en de klassieke Oudheid. Ook gaat zij nader in op enkele van haar recente vondsten.

Aanvang: 15.15 uur, locatie: Bungehuis UvA, zaal K06.

Zie ook:website UvA Griekse en Latijnse Taal en Cultuur

Januari 2012

Bij de Historische uitgeverij verscheen: De kamer van Leopold van de hand van Dick van Halsema.

Kort geleden heeft Van Halsema toegang gekregen tot een deel van de nalatenschap van J.H. Leopold. In de bescheiden bevond zich een foto van de werkkamer van Leopold. De kijker neemt voor even plaats in de lege stoel om met de blik van de dichter over zijn bureau te kijken.
De originele foto is ook te zien op de door het literaire tijdschrift Tirade en uitgeverij Van Oorschot ontwikkelde website, waarop de kamer van Leopold bezocht, en detail voor detail uitvergroot bestudeerd kan worden.

Zie ook de website van de: Historische uitgeverij

en de website van Tirade

Oktober 2011

Op zaterdag 22 oktober om 15.30 uur wordt in Kampen, in de Hof van Breda, een gedenkplek onthuld ter ere van Ida Gerhardt en Henk van Ulsen. Er staan korte toespraken op het programma van Gerrit Jan Veldhoen, wethouder van Kampen, en van Mieke Koenen. Na de onthulling zal via een geluidsopname Gerhardts gedicht 'Het carillon' klinken, voorgedragen door Van Ulsen en zal de stadsbeiaardier Frans Haagen op het klokkenspel van de Nieuwe Toren muziek uit Valerius 'Gedenkklank ten gehore brengen.

Zomer 2011

Pas verschenen: Trudy van Wijk: Wat zingt het popelend refrein. Over muziek en dans in het werk van Ida Gerhardt (uitgeverij Eburon, Delft). Deze studie omvat zes essays waarin de verwijzingen naar klassieke muziek, kinderliedjes, volksliederen en religieuze liederen die in haar gedichten voorkomen, worden geanalyseerd. Ook komt ondermeer de relatie tussen muziek, dans en poëzie aan de orde. Voor meer informatie: zie de website van de uitgever: www.eburon.nl

Maart 2011

Bij uitgeverij Van Oorschot verscheen de biografie van M. Vasalis, geschreven door Maaike Meijer. In dit boek wordt ook aandacht geschonken aan de contacten die Ida Gerhardt per brief met Vasalis had.

December 2010

De Martinus Nijhoffprijs 2011 is toegekend aan de latinist Piet Schrijvers. Hij krijgt deze belangrijke prijs, die wordt toegekend door het Prins Bernhard Cultuurfonds, ondermeer voor zijn vertalingen van Lucretius en Vergilius. Daarmee treedt hij in het voetspoor van Ida Gerhardt. In de inleidingen op zijn vertalingen gaat Schrijvers herhaaldelijk in op de vertalingen en gedichten van Ida Gerhardt.

December 2010

Verschenen: De sluier weggevallen. Truus Gerhardt, Biografie en Verzamelde gedichten. Auteurs: Mieke van den Berg en Dirk Idzinga. In dit boek wordt ingegaan op de gecompliceerde relatie die Truus Gerhardt had met haar jongere zuster Ida. Naast de gedichten uit de twee bundels die Truus Gerhardt publiceerde, zijn er ook de gedichten opgenomen die in tijdschriften verschenen evenals enkele ongepubliceerde verzen.

September 2010

Bij Uitgeverij Rubinstein verscheen een bijzonder luisterboek:

Gedichten & psalmvertalingen van Ida Gerhardt, voorgedragen door Henk van Ulsen.

Voordat hij overleed, droeg Van Ulsen in drie studiosessies een veertigtal gedichten voor, evenals vertalingen van Psalmen die Gerhardt samen met Marie van der Zeyde maakte. Een kleine greep uit de selectie: De akelei, Het carillon, Weerzien op zolder, Woestijn, Kinderherinnering, Radiobericht. Op dit luisterboek zijn ook herinneringen van Henk aan de dichteres te horen.

Zie ook: www.rubinstein.nl/onze-uitgaven.php?id=896

September 2010

In de nieuwe literatuurgeschiedenis Schrijvende vrouwen. Een kleine literatuurgeschiedenis van de lage landen 1880-2010 (Amsterdam University Press, onder redactie van J.A.E. Bel en Th. Vaessens) p. 121-124, staat een bijdrage over het werk van Ida Gerhardt:

‘Het huis in stand gehouden.’ Ida Gerhardt (1905-1997)’, van de hand van Mieke Koenen.

September 2010

In het tijdschrift Roodkoper verschenen kort na elkaar twee artikelen die betrekking hebben op het kind in de poëzie van Ida Gerhard op het onderwijs in haar dichtwerk:

Anneke Reitsma, ‘Ida Gerhardt en “het schopgeschouderde kind”’ (Roodkoper 14.3, pagina 66-69)

Willem Jan Otten, ‘Twee uur: de klokken antwoordden elkaar’ (Roodkoper 14.1, pagina 47-49).

Zomer 2010

In de Kamper Almanak 2010 (pagina 51-84) heeft Jeroen Kummer de brieven gepubliceerd die Ida Gerhardt stuurde aan haar oud-leerling Gait Berk. Zijn bijdrage is getiteld: Kampen: het onsterfelijke. Kummer voorzag de brieven van een boeiende inleiding en verhelderend commentaar.

Op de website van het Frans Walkatearchief, dat de Kamper Almanak uitgeeft, is deze bijdrage te downloaden:

www.walkatearchief.nl/almanak_2010_online

Februari 2010

Op 28 januari 2010 vond in het Muziekgebouw te Amsterdam de première plaats van Kwam een vogel gevlogen, een muziektheatervoorstelling naar een idee schrijver en documentairefilmmaker Cherry Duyns en trompettist André Heuvelman. De pijlers van deze voorstelling zijn gedichten over vogels van Ida Gerhardt, vertaald in het Duits. . Cherry Duyns regisseert de voorstelling en vervult de rol van verteller. De sopraan Barbara Hannigan vertolkt de liedteksten, waarvoor zes gedichten van Ida Gerhardt zijn gekozen, o.a. 'De aanstoot', 'Het onherroepelijke', 'Mantiek'. De muziek wordt uitgevoerd door André Heuvelman en Peter Prommel. Gerhardts gedicht 'De vogel' wordt door Duyns ook in het Nederlands voorgelezen.

Voor meer informatie zie www.kwameenvogelgevlogen.nl

December 2009

Er is een luisterboek verschenen met fragmenten uit de poëzie van Lucretius, Horatius en Vergilius in vertaling. In de inleidingen tot deze fragmenten is er aandacht voor de vertaalopvattingen van Ida Gerhardt.

De titel van dit luisterboek is Een stralend nieuwe lied zal ik zingen. De vertalingen zijn van de hand van Piet Schrijvers. De teksten worden voorgelezen door de acteur-zanger Jeroen Willems.

Dit boek is uitgegeven door Uitgeverij Rubinstein en de Historische Uitgeverij. Klik hier om een fragment te beluisteren van Lucretius' hymne op de godin Venus. Dit was een van de lievelingspassages van Ida Gerhardt. Zij maakte er zelf ook een vertaling van.

28 augustus 2009

Vandaag is de acteur Henk van Ulsen overleden. Van Ulsen heeft veel gedaan om de belangstelling voor het werk van Ida Gerhardt levend te houden. In tal van voordrachtsprogramma's heeft hij gedichten en brieven van haar op een heel eigen wijze ten gehore gebracht. Enkele dagen voor zijn dood nam hij in de studio van Kees Schafrat gedichten en vertalingen van Psalmen op. Klik voor een geluidsfragment* hier.

Henk had ook persoonlijke banden met Ida: in zijn geboorteplaats Kampen leerde hij klassieke talen van de dichteres, die ook enkele jaren bij zijn ouders op kamers woonde. Ook hielp zij hem bij zijn voorbereidingen voor het toelatingsexamen tot de toneelschool.

Hier volgt een fragment uit een brief die Ida in 1974 aan hem schreef als reactie op zijn voordracht van haar gedicht 'Een herfstavond':

'Er werd intens geluisterd; na de pauze zó intens dat het geen ‘méér’ had kunnen bevatten. Op ‘een herfstavond’ heb ik ontzaglijk moeten werken eer het mij voldeed. Het is dan zeer aangrijpend het adaequaat te horen voordragen. In die perfectie zal het jou (misschien?) gaan als mij; ìn die perfectie ligt een hoog geluk en tegelijk is dàt het eenzaamste gebied: je wandelt op een koord.'

* Met dank aan Kees Schafrat, die dit fragment ter beschikking stelt.

 

Juni 2009

In het tijdschrift De Parelduiker is een niet eerder gepubliceerde lezing van Ida Gerhardt over dans en dichterschap verschenen. Mieke Koenen verzorgde en annoteerde deze publicatie, die ook rijk is aan autobiografische herinneringen:

Het naamloze verlangen. Een ongepubliceerde tekst van Ida Gerhardt over dans en dichterschap’, in: De Parelduiker 14.2, p. 60-74.

 

Mei 2009

Van 27 april tot 11 juni is in de Domkerk te Utrecht de tentoonstelling ‘Psalmvellen’ van Kees Stoop te zien. In de kerk hangt een reeks van elf vellen rijstpapier waarop het hele psalter gekalligrafeerd staat. Stoop kalligrafeerde de psalmen in de vertaling van Ida Gerhardt en Marie van der Zeyde en heeft ze voorzien van een randversiering, een in pen en inkt aangebrachte strook van ragfijn getekende bloemen en planten.

 

24-11-2008

Onlangs verscheen een nieuwe vertaling van het volledige werk van Lucretius: Lucretius: De Natuur van de Dingen. De vertaler, prof. dr. Piet Schrijvers, schreef voor dit boek ook een uitgebreid artikel over het voortleven van Lucretius in Nederland. Hierin komen ook de vertaling van Ida Gerhardt uit 1942 evenals haar gedichten over Lucretius en Epicurus aan bod. Voor meer informatie zie www.historischeuitgeverij.nl

 

04-11-2008

Op de nieuwste CD/DVD van Trijntje Oosterhuis, Ken je mij, staat een prachtige vertolking van Gerhardts gedicht 'De gestorvene'. De muziek is van Antoine Oomen. Trijntje wordt begeleid door de gitarist Leonardo Amuedo. De tekst van de titelsong van de CD is van de hand van Huub Oosterhuis. Gerhardts brieven aan Huub Oosterhuis zijn gepubliceerd in Courage!

01-11-2008

Op zondag 16 november 2008 vindt de najaarsbijeenkomst plaats van het Ida Gerhardtgenootschap. Tom van Deel zal een lezing verzorgen en Gerhardts gedicht Dolen en dromen wordt door middel van muziek en declamatie ten gehore gebracht. Aanvang: 14.00 uur, locatie: Benedendijk 78, Olst.

01-10-2008

In september 2008 verscheen bij uitgeverij Athenaeum-Polak en Van Gennep het boek De valk, een boeiende monografie van Kester Freriks over valkerij en wilde vogels. Op pagina 158 komt hij te spreken over de bundel De slechtvalk van Ida Gerhardt.  

september 2008

Op de Merwede-Linge lijn rijdt sinds 14 september een trein (een zogeheten Spurt) die naar Ida Gerhardt is genoemd. Een citaat uit een persbericht van de gemeente Leerdam:

'Tien belangrijke personen uit het gebied rond de Merwede-Lingelijn zijn vanaf 14 september dagelijks ‘zichtbaar’ op het spoor. De vernoemden zijn: Baron van Verschuer, Ronald Bandell, Frank Wels, Andries Copier, Ida Gerhardt, Jan van Arkel, Maarten Schakel, Hendrik Hamel, Adriaan Volker en Trijntje.'

Het treinstel nr. 10504 is naar Gerhardt vernoemd.

01-10-2008

Onlangs is een gedicht van de hand van Gerhardt gevonden dat in middeleeuws Nederlands is geschreven. Klik hier om het te lezen.

21-01-2008

De column van Marjoleine de Vos in NRC Handelsblad, waarin de sterren die aan een winterse hemel verschijnen leiden tot bespiegelingen over rust, stilte, eeuwigheid en het diffuse van de eigen en andermans identiteit, begint en eindigt met citaten uit gedichten van Gerhardt. Ondermeer: 'Hoedt nu het vuur, en hoedt elkaar', en 'Kom winter, met uw kou, uw tucht' (uit 'Wintermorgen in Ierland', De adelaarsvarens, VG 666). Voor de tekst van deze column: klik hier.

7-12-2007

Op vrijdag 30 november jl. presenteerde de uitgeverij van Theater Instituut Nederland de monografie: Henk van Ulsen, solist. In deze publicatie beschrijft journaliste Ineke Jungschleger een leven dat in het teken staat van passie voor het theater. De contacten van Van Ulsen met Ida Gerhardt en zijn liefde voor haar werk komen eveneens aan de orde.

18-11-2007

In de radiouitzending van 'Met het oog op morgen' viel een aantal gedichten van Gerhardt te beluisteren, gezongen door Jack Beneker; de liedjes zijn afkomstig van zijn cd Het kleine ritueel in ere.

10-11-2007

Te Zwolle is de uitgave Een tocht door dit ingedijkt laagland, bezorgd door Mieke Van den Berg en Dirk Idzinga, verschenen als lustrum-uitgave van het Ida Gerhardtgenootschap. Het boek behelst foto's van alle monumenten waarop teksten van Ida Gerhardt zijn weergegeven.

29-10-2007

Op YouTube is een video te zien met een muzikale vertolking van het gedicht 'De gestorvene' en van 'Pastorale'.

29-08-2007 Gerhardt in Volkskrant-column Martin Bril

In de column van Martin Bril (de Volkskrant p. 11), die vandaag gaat over de minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst, wordt verondersteld dat deze minister een lezeres van Gerhardt is: 'Ze lijkt me een zakelijke vrouw, goed georganiseerd, streng voor zichzelf en misschien een tikje eenzaam, een lezeres van Ida Gerhardt.'

18-08-2007

In het Reformatorisch Dagblad van zaterdag 18 augustus verscheen een bijdrage van de hand van Jacob Hoekman over Gerhardts gedicht 'Pasen' en het gebied rond de IJssel bij Zalk. Hier kunt u dit artikel lezen.

15-08-2007 Tien jaar geleden overleed Ida Gerhardt

Op 15 augustus 1997 overleed Ida Gerhardt in een verzorgingshuis te Warnsveld (nabij Zutphen). Een herdenkingsbijeenkomst van een kleine kring Gerhardt-kenners, die vandaag zou plaats vinden, is door omstandigheden uitgesteld.

         Een grafschrift (uit: De adelaarsvarens p. 80, VG p. 726 )

  Geloof van mij, gij die mijn naam hier leest,

  ik heb de dood van kind af nooit gevreesd.

  Hij was vertrouwd. - Het ondoorgrondelijk leven

  is mij de donkere despoot geweest.

juli 2007

In de Kamper Almanak (p. 147-152) verscheen een bijdrage van de hand van Jeroen Kummer. getiteld: 'Een hart onder de riem. Ida Gerhardt verblijdt een leerling met een boek.' Het artikel handelt over een boek met opdracht dat haar Kamper leerling Jo Zwolschen in 1943 kreeg voor zijn goede prestaties op school.

Klik hier om deze bijdrage te lezen.

mei 2007 Eenmalige uitgave van proza van Ida Gerhardt
Ter ere van de tachtigste verjaardag van de acteur Henk van Ulsen verscheen in een oplage van één exemplaar: Kassiopeia, geef het mij. Dit boek, gedrukt door Regulierenpers te Wolvega, omvat niet eerder in boekvorm gepubliceerd proza van Gerhardts hand. Kassiopeia werd Henk van Ulsen aangeboden op 19 mei, in museum van Loon te Amsterdam, als dank voor zijn inzet voor het werk van Ida Gerhardt. De opgenomen teksten berusten in het Stads- en Streekarchief te Zutphen en zijn verzameld door Ben Hosman en Mieke Koenen.

26-02-2007 De Wording van Cherry Duyns
De Wording van Cherry Duyns verkrijgbaar bij de Volkskrant. Poëtische documentaire waarin Cherry Duyns vijf kunstenaars uit verschillende disciplines filmt bij de totstandkoming van een kunstwerk. Zo volgt hij schilder Armando, dichteres Ida Gerhardt, musicus Reinbert de Leeuw, choreograaf Hans van Manen en beeldhouwer Carel Visser tijdens hun werkzaamheden. De Wording werd in 1988 gemaakt in opdracht van de Rijksvoorlichtingsdienst en werd op koninginnedag dat jaar door de regering aangeboden aan koningin Beatrix ter gelegenheid van haar 50ste verjaardag. In 1989 werd de documentaire bekroond met een Gouden Kalf voor beste film.