Januari 2012
Bij de Historische uitgeverij verscheen: De kamer van Leopold van de hand van Dick van Halsema.
Kort geleden heeft Van Halsema toegang gekregen tot een deel van de nalatenschap van J.H. Leopold. In de disparate bescheiden bevond zich een foto van de werkkamer van Leopold. De kijker neemt voor even plaats in de lege stoel om met de blik van de dichter over zijn bureau te kijken. Als Leopold de foto niet zelf in scène heeft gezet, dan is hij zeldzaam goed getroffen.
De originele foto is ook te zien op de door het literaire tijdschrift Tirade en uitgeverij Van Oorschot ontwikkelde website, waarop de kamer van Leopold bezocht, en detail voor detail uitvergroot bestudeerd kan worden.
Zie ook de website van de: Historische uitgeverij
en de website van Tirade
Oktober 2011
Op zaterdag 22 oktober om 15.30 uur wordt in Kampen, in de Hof van Breda, een gedenkplek onthuld ter ere van Ida Gerhardt en Henk van Ulsen. Er staan korte toespraken op het programma van Gerrit Jan Veldhoen, wethouder van Kampen, en van Mieke Koenen. Na de onthulling zal via een geluidsopname Gerhardts gedicht 'Het carillon' klinken, voorgedragen door Van Ulsen en zal de stadsbeiaardier Frans Haagen op het klokkenspel van de Nieuwe Toren muziek uit Valerius 'Gedenkklank ten gehore brengen.
Zomer 2011
Pas verschenen: Trudy van Wijk: Wat zingt het popelend refrein. Over muziek en dans in het werk van Ida Gerhardt (uitgeverij Eburon, Delft). Deze studie omvat zes essays waarin de verwijzingen naar klassieke muziek, kinderliedjes, volksliederen en religieuze liederen die in haar gedichten voorkomen, worden geanalyseerd. Ook komt ondermeer de relatie tussen muziek, dans en poëzie aan de orde. Voor meer informatie: zie de website van de uitgever: www.eburon.nl
Maart 2011
Bij uitgeverij Van Oorschot verscheen de biografie van M. Vasalis, geschreven door Maaike Meijer. In dit boek wordt ook aandacht geschonken aan de contacten die Ida Gerhardt per brief met Vasalis had.
December 2010
De Martinus Nijhoffprijs 2011 is toegekend aan de latinist Piet Schrijvers. Hij krijgt deze belangrijke prijs, die wordt toegekend door het Prins Bernhard Cultuurfonds, ondermeer voor zijn vertalingen van Lucretius en Vergilius. Daarmee treedt hij in het voetspoor van Ida Gerhardt. In de inleidingen op zijn vertalingen gaat Schrijvers herhaaldelijk in op de vertalingen en gedichten van Ida Gerhardt.
December 2010
Verschenen: De sluier weggevallen. Truus Gerhardt, Biografie en Verzamelde gedichten. Auteurs: Mieke van den Berg en Dirk Idzinga. In dit boek wordt ingegaan op de gecompliceerde relatie die Truus Gerhardt had met haar jongere zuster Ida. Naast de gedichten uit de twee bundels die Truus Gerhardt publiceerde, zijn er ook de gedichten opgenomen die in tijdschriften verschenen evenals enkele ongepubliceerde verzen.
September 2010
Bij Uitgeverij Rubinstein verscheen een bijzonder luisterboek:
Gedichten & psalmvertalingen van Ida Gerhardt, voorgedragen door Henk van Ulsen.
Voordat hij overleed, droeg Van Ulsen in drie studiosessies een veertigtal gedichten voor, evenals vertalingen van Psalmen die Gerhardt samen met Marie van der Zeyde maakte. Een kleine greep uit de selectie: De akelei, Het carillon, Weerzien op zolder, Woestijn, Kinderherinnering, Radiobericht. Op dit luisterboek zijn ook herinneringen van Henk aan de dichteres te horen.
Zie ook: www.rubinstein.nl/onze-uitgaven.php?id=896
September 2010
In de nieuwe literatuurgeschiedenis Schrijvende vrouwen. Een kleine literatuurgeschiedenis van de lage landen 1880-2010 (Amsterdam University Press, onder redactie van J.A.E. Bel en Th. Vaessens) p. 121-124, staat een bijdrage over het werk van Ida Gerhardt:
‘Het huis in stand gehouden.’ Ida Gerhardt (1905-1997)’, van de hand van Mieke Koenen.
September 2010
In het tijdschrift Roodkoper verschenen kort na elkaar twee artikelen die betrekking hebben op het kind in de poëzie van Ida Gerhard op het onderwijs in haar dichtwerk:
Anneke Reitsma, ‘Ida Gerhardt en “het schopgeschouderde kind”’ (Roodkoper 14.3, pagina 66-69)
Willem Jan Otten, ‘Twee uur: de klokken antwoordden elkaar’ (Roodkoper 14.1, pagina 47-49).
Zomer 2010
In de Kamper Almanak 2010 (pagina 51-84) heeft Jeroen Kummer de brieven gepubliceerd die Ida Gerhardt stuurde aan haar oud-leerling Gait Berk. Zijn bijdrage is getiteld: Kampen: het onsterfelijke. Kummer voorzag de brieven van een boeiende inleiding en verhelderend commentaar.
Op de website van het Frans Walkatearchief, dat de Kamper Almanak uitgeeft, is deze bijdrage te downloaden:
www.walkatearchief.nl/almanak_2010_online
Februari 2010
Op 28 januari 2010 vond in het Muziekgebouw te Amsterdam de première plaats van Kwam een vogel gevlogen, een muziektheatervoorstelling naar een idee schrijver en documentairefilmmaker Cherry Duyns en trompettist André Heuvelman. De pijlers van deze voorstelling zijn gedichten over vogels van Ida Gerhardt, vertaald in het Duits. . Cherry Duyns regisseert de voorstelling en vervult de rol van verteller. De sopraan Barbara Hannigan vertolkt de liedteksten, waarvoor zes gedichten van Ida Gerhardt zijn gekozen, o.a. 'De aanstoot', 'Het onherroepelijke', 'Mantiek'. De muziek wordt uitgevoerd door André Heuvelman en Peter Prommel. Gerhardts gedicht 'De vogel' wordt door Duyns ook in het Nederlands voorgelezen.
Voor meer informatie zie www.kwameenvogelgevlogen.nl
December 2009
Er is een luisterboek verschenen met fragmenten uit de poëzie van Lucretius, Horatius en Vergilius in vertaling. In de inleidingen tot deze fragmenten is er aandacht voor de vertaalopvattingen van Ida Gerhardt.
De titel van dit luisterboek is Een stralend nieuwe lied zal ik zingen. De vertalingen zijn van de hand van Piet Schrijvers. De teksten worden voorgelezen door de acteur-zanger Jeroen Willems.
Dit boek is uitgegeven door Uitgeverij Rubinstein en de Historische Uitgeverij. Klik hier om een fragment te beluisteren van Lucretius' hymne op de godin Venus. Dit was een van de lievelingspassages van Ida Gerhardt. Zij maakte er zelf ook een vertaling van.
28 augustus 2009
Vandaag is de acteur Henk van Ulsen overleden. Van Ulsen heeft veel gedaan om de belangstelling voor het werk van Ida Gerhardt levend te houden. In tal van voordrachtsprogramma's heeft hij gedichten en brieven van haar op een heel eigen wijze ten gehore gebracht. Enkele dagen voor zijn dood nam hij in de studio van Kees Schafrat gedichten en vertalingen van Psalmen op. Klik voor een geluidsfragment* hier.
Henk had ook persoonlijke banden met Ida: in zijn geboorteplaats Kampen leerde hij klassieke talen van de dichteres, die ook enkele jaren bij zijn ouders op kamers woonde. Ook hielp zij hem bij zijn voorbereidingen voor het toelatingsexamen tot de toneelschool.
Hier volgt een fragment uit een brief die Ida in 1974 aan hem schreef als reactie op zijn voordracht van haar gedicht 'Een herfstavond':
'Er werd intens geluisterd; na de pauze zó intens dat het geen ‘méér’ had kunnen bevatten. Op ‘een herfstavond’ heb ik ontzaglijk moeten werken eer het mij voldeed. Het is dan zeer aangrijpend het adaequaat te horen voordragen. In die perfectie zal het jou (misschien?) gaan als mij; ìn die perfectie ligt een hoog geluk en tegelijk is dàt het eenzaamste gebied: je wandelt op een koord.'
* Met dank aan Kees Schafrat, die dit fragment ter beschikking stelt.
Juni 2009
In het tijdschrift De Parelduiker is een niet eerder gepubliceerde lezing van Ida Gerhardt over dans en dichterschap verschenen. Mieke Koenen verzorgde en annoteerde deze publicatie, die ook rijk is aan autobiografische herinneringen:
‘Het naamloze verlangen. Een ongepubliceerde tekst van Ida Gerhardt over dans en dichterschap’, in: De Parelduiker 14.2, p. 60-74.
Mei 2009
Van 27 april tot 11 juni is in de Domkerk te Utrecht de tentoonstelling ‘Psalmvellen’ van Kees Stoop te zien. In de kerk hangt een reeks van elf vellen rijstpapier waarop het hele psalter gekalligrafeerd staat. Stoop kalligrafeerde de psalmen in de vertaling van Ida Gerhardt en Marie van der Zeyde en heeft ze voorzien van een randversiering, een in pen en inkt aangebrachte strook van ragfijn getekende bloemen en planten.
24-11-2008
Onlangs verscheen een nieuwe vertaling van het volledige werk van Lucretius: Lucretius: De Natuur van de Dingen. De vertaler, prof. dr. Piet Schrijvers, schreef voor dit boek ook een uitgebreid artikel over het voortleven van Lucretius in Nederland. Hierin komen ook de vertaling van Ida Gerhardt uit 1942 evenals haar gedichten over Lucretius en Epicurus aan bod. Voor meer informatie zie www.historischeuitgeverij.nl
04-11-2008
Op de nieuwste CD/DVD van Trijntje Oosterhuis, Ken je mij, staat een prachtige vertolking van Gerhardts gedicht 'De gestorvene'. De muziek is van Antoine Oomen. Trijntje wordt begeleid door de gitarist Leonardo Amuedo. De tekst van de titelsong van de CD is van de hand van Huub Oosterhuis. Gerhardts brieven aan Huub Oosterhuis zijn gepubliceerd in Courage!
01-11-2008
Op zondag 16 november 2008 vindt de najaarsbijeenkomst plaats van het Ida Gerhardtgenootschap. Tom van Deel zal een lezing verzorgen en Gerhardts gedicht Dolen en dromen wordt door middel van muziek en declamatie ten gehore gebracht. Aanvang: 14.00 uur, locatie: Benedendijk 78, Olst.
01-10-2008
In september 2008 verscheen bij uitgeverij Athenaeum-Polak en Van Gennep het boek De valk, een boeiende monografie van Kester Freriks over valkerij en wilde vogels. Op pagina 158 komt hij te spreken over de bundel De slechtvalk van Ida Gerhardt.
september 2008
Op de Merwede-Linge lijn rijdt sinds 14 september een trein (een zogeheten Spurt) die naar Ida Gerhardt is genoemd. Een citaat uit een persbericht van de gemeente Leerdam:
'Tien belangrijke personen uit het gebied rond de Merwede-Lingelijn zijn vanaf 14 september dagelijks ‘zichtbaar’ op het spoor. De vernoemden zijn: Baron van Verschuer, Ronald Bandell, Frank Wels, Andries Copier, Ida Gerhardt, Jan van Arkel, Maarten Schakel, Hendrik Hamel, Adriaan Volker en Trijntje.'
Het treinstel nr. 10504 is naar Gerhardt vernoemd.
01-10-2008
Onlangs is een gedicht van de hand van Gerhardt gevonden dat in middeleeuws Nederlands is geschreven. Klik hier om het te lezen.
21-01-2008
De column van Marjoleine de Vos in NRC Handelsblad, waarin de sterren die aan een winterse hemel verschijnen leiden tot bespiegelingen over rust, stilte, eeuwigheid en het diffuse van de eigen en andermans identiteit, begint en eindigt met citaten uit gedichten van Gerhardt. Ondermeer: 'Hoedt nu het vuur, en hoedt elkaar', en 'Kom winter, met uw kou, uw tucht' (uit 'Wintermorgen in Ierland', De adelaarsvarens, VG 666). Voor de tekst van deze column: klik hier.
7-12-2007
Op vrijdag 30 november jl. presenteerde de uitgeverij van Theater Instituut Nederland de monografie: Henk van Ulsen, solist. In deze publicatie beschrijft journaliste Ineke Jungschleger een leven dat in het teken staat van passie voor het theater. De contacten van Van Ulsen met Ida Gerhardt en zijn liefde voor haar werk komen eveneens aan de orde.
18-11-2007
In de radiouitzending van 'Met het oog op morgen' viel een aantal gedichten van Gerhardt te beluisteren, gezongen door Jack Beneker; de liedjes zijn afkomstig van zijn cd Het kleine ritueel in ere.
10-11-2007
Te Zwolle is de uitgave Een tocht door dit ingedijkt laagland, bezorgd door Mieke Van den Berg en Dirk Idzinga, verschenen als lustrum-uitgave van het Ida Gerhardtgenootschap. Het boek behelst foto's van alle monumenten waarop teksten van Ida Gerhardt zijn weergegeven.
29-10-2007
Op YouTube is een video te zien met een muzikale vertolking van het gedicht 'De gestorvene' en van 'Pastorale'.
29-08-2007 Gerhardt in Volkskrant-column Martin Bril
In de column van Martin Bril (de Volkskrant p. 11), die vandaag gaat over de minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst, wordt verondersteld dat deze minister een lezeres van Gerhardt is: 'Ze lijkt me een zakelijke vrouw, goed georganiseerd, streng voor zichzelf en misschien een tikje eenzaam, een lezeres van Ida Gerhardt.'
18-08-2007
In het Reformatorisch Dagblad van zaterdag 18 augustus verscheen een bijdrage van de hand van Jacob Hoekman over Gerhardts gedicht 'Pasen' en het gebied rond de IJssel bij Zalk. Hier kunt u dit artikel lezen.
15-08-2007 Tien jaar geleden overleed Ida Gerhardt
Op 15 augustus 1997 overleed Ida Gerhardt in een verzorgingshuis te Warnsveld (nabij Zutphen). Een herdenkingsbijeenkomst van een kleine kring Gerhardt-kenners, die vandaag zou plaats vinden, is door omstandigheden uitgesteld.
Een grafschrift (uit: De adelaarsvarens p. 80, VG p. 726 )
Geloof van mij, gij die mijn naam hier leest,
ik heb de dood van kind af nooit gevreesd.
Hij was vertrouwd. - Het ondoorgrondelijk leven
is mij de donkere despoot geweest.
juli 2007
In de Kamper Almanak (p. 147-152) verscheen een bijdrage van de hand van Jeroen Kummer. getiteld: 'Een hart onder de riem. Ida Gerhardt verblijdt een leerling met een boek.' Het artikel handelt over een boek met opdracht dat haar Kamper leerling Jo Zwolschen in 1943 kreeg voor zijn goede prestaties op school.
Klik hier om deze bijdrage te lezen.
mei 2007 Eenmalige uitgave van proza van Ida Gerhardt
Ter ere van de tachtigste verjaardag van de acteur Henk van Ulsen verscheen in een oplage van één exemplaar: Kassiopeia, geef het mij. Dit boek, gedrukt door Regulierenpers te Wolvega, omvat niet eerder in boekvorm gepubliceerd proza van Gerhardts hand. Kassiopeia werd Henk van Ulsen aangeboden op 19 mei, in museum van Loon te Amsterdam, als dank voor zijn inzet voor het werk van Ida Gerhardt. De opgenomen teksten berusten in het Stads- en Streekarchief te Zutphen en zijn verzameld door Ben Hosman en Mieke Koenen.
26-02-2007 De Wording van Cherry Duyns
De Wording van Cherry Duyns verkrijgbaar bij de Volkskrant. Poëtische documentaire waarin Cherry Duyns vijf kunstenaars uit verschillende disciplines filmt bij de totstandkoming van een kunstwerk. Zo volgt hij schilder Armando, dichteres Ida Gerhardt, musicus Reinbert de Leeuw, choreograaf Hans van Manen en beeldhouwer Carel Visser tijdens hun werkzaamheden. De Wording werd in 1988 gemaakt in opdracht van de Rijksvoorlichtingsdienst en werd op koninginnedag dat jaar door de regering aangeboden aan koningin Beatrix ter gelegenheid van haar 50ste verjaardag. In 1989 werd de documentaire bekroond met een Gouden Kalf voor beste film.